کار یا فعالیت ما چیست ؟ ( تعریف  بیانیه ی مأموریت )

بیانیه ی ماوریت را گاهی گزاره اعتقادات ، بیان مقصود ، بیان فلسفه ، بیان باورها ، بیان اصول سازمان ، بیان چشم اندازهای سازمان یا گزاره ای می نامند که معرف شرکت است . بیانیه ی ماموریت بیانگر چشم اندازهای بلند مدت سازمان در قالب آنچه که می خواهد باشد و کسانی که می خواهد به آنها خدماتی را ارائه نماید ، است .

مالکان و مدیران ، با رشد سازمان در می یابند که لازم است در مجموعه باورهای بنیان شرکت تجدید نظر کنند ، ولی معمولا این باورها یا عقاید اصلی در ماموریت تجدید نظر شده سازمان منعکس می شود .

اغلب می توان بیانیه های ماموریت سازمان را در نخستین صفحه گزارش سالانه شرکت مشاهده کرد . در بسیاری از سندها و گزارش های مالی ماموریت شرکت بیان می شود و این گزاره ها را همراه سایر اطلاعات شرکت برای همه ی گروه های ذی نفع سازمان می فرستند .  ماموریت سازمان بخشی از گزارش های متعدد داخلی را تشکیل می دهند ، مانند درخواست وام ، قرارداد با عرضه کننده مواد اولیه ، قراردادهای کارگرد ، برنامه های شرکت و قرارداد ارائه خدمت به مشتری .

در بیانیه ی ماموریت که به شیوه ای خوب تهیه شود مقصود ، مشتریان ، محصولات یا خدمات ، بازارها ، فلسفه و فن آوری اصلی مشخص خواهند شد .

از دیدگاه ورن مک چیننز ماموریت سازمان باید دارای ویژگی های زیر باشد :

1) سازمان را بدان گونه که هست و آنچه در نظر دارد بشود ، معرفی نماید .

2) به اندازه ای محدود باشد که برخی از فعالیت های مخاطره آمیز را حذف نماید و بدان اندازه گسترده و وسیع باشد که نوید رشد خلاق و نوآوری را بدهد .

3) سازمان را از سایر سازمان ها متمایز نماید .

4) به عنوان چارچوبی عمل کند که بتوان بدان وسیله فعالیت های کنونی و آینده را ارزیابی کرد.

5) و سرانجام به حد کافی واضح و آشکار باشد تا  همه ی اعضای سازمان بتوانند آن را درک نمایند . شرکت جانسون اند جانسون نمونه ای از این شرکت هاست . دو پژوهشگر به نام های کینگ و کللند بر این باورند که شرکت ها ، به دلایل زیر ماموریت خود را به صورت سند کتبی در می آورند :

1) هدف سازمان را با اتفاق آرا مورد تأیید قرار دهند .

2) برای تخصیص منابع سازمانی ، مبنا یا معیاری ارائه نمایند .

3) جوی شناخته شده بر سازمان حاکم کنند .

    4) نقطه اتکایی بوجود آورند تا افراد بر آن اساس هدف و مسیر سازمان را معرف و رهنمود کارهای خود بدانند و از سوی دیگر برای کسانی که نمی توانند خود را با وضع کلی سازمان سازگار نمایند یک نوع سند یا مانع بوجود آورند .

5) در یک چارچوب یا ساختار کاری به هدف های سازمان جامعه عمل بپوشانند و بر آن اساس کارهای تخصصی سازمان را به کسانی که مسئولان ذیربط هستند محول نمایند .

6) هدف های سازمانی را مشخص کنند و برای جامعه ی عمل  پوشانیدن به این هدف ها ، هزینه ها ، زمان و معیارهای عملکرد را مورد ارزیابی و کنترل قرار دهند .

مقایسه چشم اندازهای سازمان با ماموریت سازمان

شرکت های اموکو و هارلی – دیوید سون دو نمونه از شرکت هایی هستند که دارای ماموریت و چشم اندازهای  متفاوت می باشند . می توان مدعی شد که سود همان محرک اصلی سازمان است و نه ماموریت یا چشم انداز سازمانی . ولی برای ایجاد انگیزه در افراد ، سود  به تنهایی کافی نیست . برخی از کارکنان شرکت به سود بار منفی می دهند .  کارکنان شرکت سود را  به عنوان چیزی می پندارند که می توان کسب کرد و در اختیار مدیریت قرار داد که از آن استفاده کند یا حتی آن را از دست بدهد .

فرایند تعیین ماموریت سازمان

یک روش بسیار متداول برای تعیین ماموریت سازمان این است که نخست ، درباره بیانیه ماموریت سازمان چندین مقاله انتخاب کرد و از مدیران خواست که برای آگاهی  بیش تر این مقاله ها را بخوانند . سپس از مدیران خواست که برای سازمان ماموریت بنویسند . آنگاه کمیته ای از مدیران ارشد این نوشته ها را جمع آوری می کنند ، آنها را حک و اصلاح می نمایند ،  مطالب اضافی را حذف می کنند و هر کجا که لازم است مطلبی اضافه می نمایند و سرانجام یک گردهمایی تشکیل می دهند تا سند نهایی تهیه و مورد تأیید همگان قرار گیرد .

کمپبل و یانگ به تازگی مقاله ای نوشتند و بر این نکته تأکید کردند که برای تهیه ماموریت سازمان باید از بین مدیران و کارکنان  سازمان یک گروه « عاطفی و حساس » بوجود آورد و آنها نسبت به ماموریت سازمان دارای حساسیت لازم باشند . برای تشکیل یک گروه عاطفی تنها داشتن تعهد به استرا تژی های سازمان ، داشتن دانش فنی و نظر موافق در مورد استراتژی های سازمان ، کافی نیست . بنابراین امکان دارد استراتژی های تدوین شده به اجراء در نیایند . این پژوهشگران در این مورد اصرار می ورزند که گروه عاطفی زمانی بوجود می آید که یک نفر ، به خودی خود ، خود را موافق ارزش ها و رفتار حاکم بر سازمان می داند ، بدین گونه ، توافق فکری و تعهد به صورت استراتژی های سازمان متجلی می گردد و در قالب ماموریت سازمان بیان می شود

ماهیت ماموریت  سازمان

دست کم ، ماموریت سازمان به دو دلیل دارای طیفی گسترده تر است : نخست ، اگر ماموریت سازمان به شیوه ای نیکو بیان شود برای نسل های آینده این امکان را بوجود می آورد که با تکیه بر خلاقیت های مدیریت انواع هدف ها و استراتژی های بلند مدت و امکان پذیر را مورد توجه قرار دهند . اگر در بیان ماموریت سازمان بیش از حد محدودیت قائل شویم مانع از رشد خلاق سازمان خواهیم شد . از سوی دیگر ، اگر ماموریت سازمان به شیوه ای بسیار کلی بیان شود و به گونه ای که هیچ یک از استراتژی های محتمل را حذف ننماید فاقد هر نوع کارایی خواهد شد .

دوم ، به هنگام تهیه ماموریت سازمان باید از عبارت ها و جمله هایی استفاده کرد که در برگیرنده دیدگاه های مختلف باشد و نیازهای مختلف و گوناگون گروه های ذی نفع سازمان تأمین شوند .

اگر مأموریت سازمان به شیوه ای خوب نوشته شود بیانگر توجهی خواهد بود که سازمان ، به صورت نسبی ، برای تأمین ادعای گروه های مختلف ذی نفع خواهد نمود .

اگر مأموریت سازمان به شیوه ای ارزشمند بیانش ود موجب تقویت عواطف و احساسات مثبت نسبت به سازمان خواهد شد و نیز الهام بخش افرادی می شود ، در خواننده انگیزه ایجاد می کند و او را تشویق به عمل و اقدام می نماید .

اگر مآموریت سازمان به شیوه ای اثر بخش بیان شود ، این احساس را القا می کند که سازمان موفق است ، دارای جهت و مسیری مشخص می باشد و ارزش آن را دارد که در چنین سازمانی وقت صرف نمود ، از آن حمایت کرد و در آن سرمایه گذاری نمود .

دلیل عمده برای تهیه مأموریت سازمان این است که نظر مشتریانی را جلب نمود که برای سازمان اهمیت قائل اند .

اعلان سیاست اجتماعی :

در برگیرنده فلسفه و شیوه اندیشه بالاترین سطوح سازمان  می شو د. بدین دلیل ، سیاست اجتماعی در فرآیند تدوین سیاست بازرگانی اثر می گذارد . مسائل  اجتماعی نه تنها آنچه را که سازمان ها به گروه های مختلف ذی نفع بدهکارند مشخص می نماید  ، بلکه همچنین مسئولیت های سازمان را در برابر مصرف کنندگان ، طرفداران محیط زیست ، گروه های اقلیت ، جوامع و سایر گروه ها را نیز مشخص می کند .

اجزای تشکیل دهنده ی مأموریت سازمان :

مأموریت های سازمان ، از نظر حجم ، محتوا ، شکل و پرداختن به جزئیات با هم متفاوت اند .  بیشتر کارشناسان و افراد صاحب نظر در مدیریت استراتژیک چنین می پندارند که مفاد مأموریت سازمان باید دارای 9 ویژگی برجسته باشد : 1- مشتریان 2- محصولات یا خدمات  3- بازارها  4- فن آوری  5- توجه به شرد ، سودآوری و بقا  6- فلسفه  7- ویژگی های ممتاز  8- توجه به تصور مردم  9- توجه به کارکنان