مزیت رقابتی  هم در کشورهای توسعه یافته و هم در کشورهای توسعه نیافته مورد توجه قرار گرفته است. رقابت پذیری به عنوان موضوعی بلند مدت برای بقای اقتصاد ملی کشورها مورد ملاحظه قرار گرفته است.
از نظر راگمن، قابلیت رقابتی یک ملت به شرایط اقتصادی آن ارتباط دارد. تحلیل رقابت پذیری ملی، راهنمایی جهت زیرساخت های اجتماعی-اقتصادی، تکنولوژی و توانمندی های تولیدی می باشد. نتایج مطالعات نشان می دهد که تمامی کشورهایی که از مزیت رقابتی ملی برخوردارند، از تکنولوژی های پیشرفته در ارائه تولید و خدمات استفاده می کنند.
به دلیل اهمیت وافر این موضوع در مسائل استراتژیک کشورها، در ادامه به بررسی کاربرد مدل الماس پورتر در تحلیل مزیت رقابتی ملل می پردازیم.

مدل الماس مایکل پورتر
مدل الماس پورتر، در جواب به این سوال می باشد که: «چرا برخی از کشورها، در صحنه رقابت بین المللی موفق می شوند و برخی دیگر نه؟»
پورتر، مدل الماس را با مطالعه عملکرد رقابتی 10 کشور توسعه یافته ارائه کرد. این مدل مبتنی بر چهار عامل مستقیم است که عبارتند از:
1. عوامل درونی
2. شرایط تقاضا
3. صنایع پشتیبانی کننده
4. استراتژی و ساختار صنایع
مدل الماس برای تحلیل و سنجیدن رقابت پذیری ملل و گروه بندی کردن، طراحی گردیده است و یک مدل استراتژی تجارت پایدار، جهت بالا بردن قدرت رقابت پذیری می باشد که با بکارگیری و اجرای درست آن نتایج مثبتی به بار خواهد آمد.

تبیین ابعاد مدل الماس
شکل زیر مدل الماس را نشان می دهد. همانگونه که ملاحظه می گردد، جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل عوامل چهارگانه، از اجزای اصلی مدل می باشند که به تشریح اجمالی آن پرداخته می شود.



1. عوامل درونی به دو بخش اساسی و عالی تقسیم می گردند. بخش اساسی شامل منابع طبیعی، آب و هوا، موقعیت جغرافیایی، نیروی کار ساده و نیمه ماهر و حجم سرمایه و بدهی های یک کشور میباشد. بخش عالی نیز به زیرساخت های ارتباطی و مخابراتی و سطح تحصیلات عالی پرسنل مانند مهندسین و دانشمندان تاکید دارد.
2. شرایط تقاضا به نرخ رشد تقاضای داخلی وابسته است. اندازه و کیفیت شرایط تقاضای داخلی، تحت تاثیر میانگین رشد سالیانه تقاضا و شاخص تحصیلات و سطح انتظارات اجتماعی می باشد.
3. صنایع پشتیبانی کننده بر چگونگی وضعیت بنادر، حمل و نقل هوایی بین المللی، حمل و نقل جاده ای و ارتباطات تاکید دارد.
4. استراتژی و ساختار صنایع، بیان کننده میزان رقابت داخلی(در درون خود) یا رقابت خارجی(ورود به رقابت های جهانی) می باشد.
از دیدگاه پورتر، ترکیب عوامل فوق می توانند درجه رقابت پذیری ملی را تعیین نموده و شرکت های جهانی نیز تلاش دارند از مزیت رقابتی ملل در سیستم تولید جهانی بهره جویند.

مطالعات نشان می دهد، مدل الماس قابلیت های کاربردی زیر را دارد:
1. جمع آوری اطلاعات تز ساختارهای اقتصادی-اجتماعی کشورها
2. ارزیابی اقتصادی کشورها بر حسب صنایع و بازارها
3.    طراحی استراتژی های رقابتی برای شرکت های جهانی
4. ارزیابی کارکردهای رقابتی شرکت ها در بازارهای جهانی
با توجه به تغییرات و تحولات جهانی، ضروری است که برنامه ها و استراتژی های صنعتی با ملاحظات رقابت پذیری ملی و بین المللی تبیین شود. با تحلیل رقابت پذیری، سیاست های آینده کشورها شکل می گیرد. براین اساس کشورهای کمتر توسعه یافته می توانند نقشه استراتژی خود را بر اساس چنین تحلیلی شکل دهند و دولتها می بایست، سیاست های حمایتی خود را از صنایع، بر این اساس تنظیم نمایند.(ملک اخلاق)